एआई पूर्वाधारमा लगानी घट्न सक्ने आशंकाले विश्व बजारमा दबाब, प्रविधि क्षेत्रका शेयरमा तीव्र गिरावट
काठमाडौं । अमेरिकी शेयर बजारमा आएको भारी गिरावटको असर एसियाली बजारमा समेत देखिएको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिमा भइरहेको ठूलो लगानी प्रभावित हुन सक्ने आशंकाका बीच शुक्रबार एसियाका प्रमुख शेयर बजारमा तीव्र गिरावट आएको हो।
अमेरिकामा प्रविधि क्षेत्रका शेयरमा आएको बिक्री चापपछि दक्षिण कोरियाको कोस्पी र जापानको निक्केई २२५ सूचकांक दुवै ६ प्रतिशतले घटेर बन्द भएका छन्। त्यस्तै, ताइवानको प्रमुख ताइएक्स सूचकांक ४.५ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ।
अमेरिकाको मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्रेटिक पार्टीले प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा नियन्त्रण हासिल गरेपछि एआई पूर्वाधारमा हुने लगानी सुस्त हुन सक्ने आशंका लगानीकर्तामा बढेको छ। नयाँ डाटा सेन्टर निर्माणमा हुने खर्च रोक्न वा सीमित गर्न सक्ने सम्भावनाले विश्व बजारमा अनिश्चितता बढाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
पछिल्लो समय एआई प्रविधिको विकासका लागि ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले अर्बौं डलर लगानी गर्दै आएका छन्। मेटा, अमेजन र गुगलजस्ता कम्पनीले एआई सञ्चालनका लागि विशाल डाटा सेन्टर निर्माणमा ठूलो खर्च गरिरहेका छन्। यसले सेमिकन्डक्टर तथा मेमोरी चिप उत्पादन गर्ने एसियाली कम्पनीहरूको कारोबारमा समेत महत्वपूर्ण प्रभाव पारेको छ।
एआईसम्बन्धी लगानीको दिगोपन र त्यसबाट हुने प्रतिफलप्रति लगानीकर्ताले प्रश्न उठाउन थालेपछि एसियाली बजारमा उतारचढाव बढेको हो।
फिबोनाची एसेट म्यानेजमेन्ट ग्लोबलका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जङ इन युनका अनुसार एआई लगानी र अमेरिकी नीतिबारे लगानीकर्ताले आफ्नो अपेक्षा पुनर्मूल्यांकन गर्दा बजारमा गिरावट आएको हो। यद्यपि, कम्प्युटिङ क्षमताको माग निरन्तर बढ्ने र मेमोरी चिपको आवश्यकता कायम रहने उनको विश्वास छ।
दक्षिण कोरियाको प्रविधि क्षेत्रमा आधारित शेयर बजार अमेरिकी नीतिगत परिवर्तन र लगानीकर्ताको मनोभावनाबाट बढी प्रभावित हुने भएकाले आगामी दिनमा पनि उतारचढाव जारी रहन सक्ने उनले बताएका छन्।
यसैबीच, अमेरिकी शेयर बजारमा बिहीबार मात्रै करिब २.५ ट्रिलियन अमेरिकी डलर बराबरको बजार मूल्य गुमेको थियो। प्रविधि क्षेत्रमा आधारित नास्डाक सूचकांक ५.५ प्रतिशतले घटेको थियो। सन् २०२५ अप्रिलमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले व्यापक भन्सार शुल्क घोषणा गरेयताकै यो नास्डाकको सबैभन्दा खराब दिनमध्ये एक बनेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार एआईसम्बन्धी लगानीमा देखिएको अत्यधिक उत्साह अहिले केही मत्थर हुँदै गएको छ। अमेरिकी र एसियाली प्रविधि शेयरबीचको सम्बन्ध पनि पहिलेभन्दा बलियो बनेकाले अमेरिकामा हुने बजार परिवर्तनले एसियाली बजारलाई प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ।
जापान र दक्षिण कोरियाका सरकारी अधिकारीहरूले पनि बजारमा देखिएको तीव्र गिरावटप्रति चासो व्यक्त गरेका छन्। जापानी प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीले एआई तथा चिप क्षेत्रका शेयरमा आएको गिरावटलाई सरकारले नजिकबाट नियालिरहेको बताएकी छन्। दक्षिण कोरियाका अर्थमन्त्री ली ह्युङ इलले पनि अमेरिकी निर्वाचनको असरबारे छलफल गर्दै बजारमा हुने अत्यधिक प्रतिक्रियालाई रोक्न आवश्यक कदम चाल्ने बताएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनबाट निर्वाचित नयाँ जनप्रतिनिधिहरूले आगामी जनवरीदेखि पदभार ग्रहण गरेपछि एआई लगानी तथा मौद्रिक नीतिमा कस्तो परिवर्तन आउँछ भन्ने विषयले विश्व बजारको दिशा निर्धारण गर्न सक्छ। नीतिगत अनिश्चितता कायम रहेसम्म शेयर बजारमा उतारचढाव जारी रहने अनुमान गरिएको छ।
स्रोत : CNN Business
